Skutki gorącego lata jesienią – jak wspierać ciało według TCM
Lato to czas pełni życia – długie dni, słońce, spotkania, podróże, większa aktywność. W Tradycyjnej Medycynie Chińskiej lato odpowiada żywiołowi Ognia, a jego głównym narządem jest Serce. To właśnie ono odpowiada nie tylko za krążenie, ale także za nasze emocje: radość, śmiech, entuzjazm, chęć działania. Nic dziwnego, że w lecie mamy więcej energii i naturalnej potrzeby kontaktów z innymi ludźmi.
Jednak TCM przypomina, że wszystko, co nadmiarowe, prowadzi do rozchwiania równowagi. Z jednej strony zbyt intensywne przegrzewanie organizmu oraz z drugiej: jedzenie lodów i picie bardzo zimnych napojów, klimatyzacja, późne powroty czy nadmiar emocji – to wszystko zostawia ślad w naszym ciele. Jesień jest momentem, w którym bilans lata wychodzi na jaw. (Można zadać pytanie – dlaczego jesienią? Dlatego, że mamy prawo 90-ciu dni – to co jem, jak postępuję/ traktuję swoje ciało – przyniesie efekt po 3 miesiącach.)
Skutki gorącego lata w naszym ciele
Jesień w TCM przypisana jest żywiołowi Metalu, który łączy się z Płucami i Jelitem Grubym. To czas zbierania plonów, porządkowania i zwrócenia energii do wewnątrz. Jeśli lato było zbyt wyczerpujące, jesienią mogą pojawić się:
- osłabienie odporności i częstsze infekcje,
- suchy kaszel, podrażnione gardło, suchość skóry,
- problemy trawienne – zaparcia, refluks, wzdęcia,
- obniżony nastrój, melancholia, trudności ze skupieniem.
Przyczyną jest często osłabienie Yin, odwodnienie i rozproszenie energii, a także obciążenie Śledziony i Żołądka przez zimne napoje i nadmiar „surowizny”.
Jak wspierać ciało jesienią?
1. Nawilżaj i odżywiaj Yin
Jesień bywa sucha – dlatego potrzebujemy pokarmów, które łagodnie nawilżają:
- gotowane owoce i kompoty, szczególnie z gruszek i jabłek,
- marchew, dynia, cukinia w formie zup kremów,
- siemię lniane, prawoślaz,
- migdały, orzechy nerkowca, sezam
- marcepan,
- tofu
- ryżowe kleiki,
- dobre tłuszcze (np. olej z zarodków pszennych).
2. Dbaj o Płuca i Jelito Grube
Płuca nie lubią suchości. Zatem uważaj na smak ostry (pikantne przyprawy oraz ostre warzywa – typu czosnek, chrzan, cebula) oraz nadmiar smaku gorzkiego (w tym oczywiście kawy). Warto wówczas sięgać po potrawy delikatnie słodkie, ciepłe, gotowane na parze lub w wodzie oraz w/w produkty wspierające Yin. Pomocne będą:
- zupy ryżowe i warzywne,
- napary z lukrecji, imbiru w małej ilości,
- kompoty z gruszki, migdałów z miodem.
3. Wzmacniaj Krew i spokój Serca
Po intensywnym lecie Serce i Krew mogą być osłabione. W diecie dobre będą:
- buraki gotowane, barszcz na warzywach,
- morele suszone (wcześniej namoczone),
- daktyle, szczególnie Da Zao (głożyna),
- jagody goji,
- czerwone winogrona,
- delikatne zupy z soczewicą i fasolką adzuki.
4. Unikaj skrajności
Ogólnie warto ograniczyć ostre przyprawy, smażone, grillowane i suche potrawy, które dodatkowo „wypalają” jesienią nasze Yin.
Emocje jesieni – czas porządków
Jesień w TCM wiąże się także z emocją smutku/ martwienia się. Więcej o emocjach Płuc możesz przeczytać w artykule, którego link załączam poniżej (Dieta a emocje – Płuca i Jelito Grube (TCM)) . To naturalny czas zwolnienia i refleksji. Warto jednak pamiętać, by smutek nie zamienił się w przygnębienie. Regularne rytuały, dbanie o ciepłe i odżywcze posiłki, spacery i świadome oddychanie pomagają Płucom i Sercu zachować równowagę.
Podsumowanie
Lato daje nam radość i energię, ale jego nadmiar może jesienią obnażyć nasze słabości. W TCM mówi się, że zdrowa jesień to efekt mądrego lata. Dlatego teraz warto wspierać ciało ciepłymi, nawilżającymi posiłkami, wzmacniać Yin, Płuca i Serce oraz zadbać o spokój emocjonalny. To najlepsza profilaktyka przed zimą i sposób, by zachować równowagę niezależnie od pory roku.
Monika Dziemidowicz, dietetyk, dietoterapeuta TCM, psychodietetyk
czytaj podobne: