Od słomianego zapału do trwałego nawyku

Na początku wszystko wydaje się proste: „od jutra dieta”, „od poniedziałku siłownia”, „tym razem wytrwam”. Pierwsze dni często wypełnia energia i ekscytacja. A jednak po tygodniu, dwóch, trzech… wiele osób wraca do starych przyzwyczajeń. Dlaczego tak się dzieje?

Motywacja – co to właściwie jest?

Motywacja to wewnętrzna energia, która popycha nas do działania. Psychologia wyróżnia:

• motywację zewnętrzną – np. „chcę schudnąć, żeby zmieścić się w sukienkę”, „bo lekarz kazał”,

• motywację wewnętrzną – np. „chcę czuć się zdrowiej”, „lubię ruch, bo daje mi energię”.

Badania pokazują, że to właśnie motywacja wewnętrzna jest trwalsza i skuteczniej prowadzi do zmiany nawyków.

Dlaczego zapał szybko gaśnie?

1. Zbyt duże wymagania wobec siebie – radykalne diety i intensywne treningi szybko wyczerpują zasoby.

2. Brak realistycznego planu – „wszystko albo nic” zwykle kończy się powrotem do „nic”.

3. Perfekcjonizm – jeśli coś pójdzie nieidealnie („zjadłam ciastko”), pojawia się poczucie porażki i rezygnacja.

4. Brak wsparcia emocjonalnego – trudno wytrwać w zmianach, gdy wokół brak osób, które dopingują i rozumieją.

5. Emocje – stres, zmęczenie czy smutek często wygrywają z racjonalnymi planami.

Psychodietetyczne sposoby na podtrzymanie motywacji:

• Małe kroki – zamiast rewolucji, wybierz 1-2 zmiany i stopniowo je rozwijaj.

• Świętuj drobne sukcesy – doceniaj każdy postęp, zamiast skupiać się na tym, co jeszcze przed Tobą i czego jeszcze nie udało ci się osiągnąć.

• Zmiana perspektywy – nie pytaj „jak długo muszę wytrwać?”, ale „jak mogę lepiej o siebie zadbać?”.

• Dialog z samym sobą – zadawaj sobie pytania: „Co mi daje zmiana?”, „Co stracę, jeśli zostanę w miejscu?”.

• Uważność (mindfulness) – jedz świadomie, zatrzymuj się i obserwuj swoje emocje, zamiast działać automatycznie.

• Wsparcie specjalisty – psychodietetyk pomoże dostrzec mechanizmy, które sabotują Twoje starania.

TCM a motywacja

Z perspektywy Tradycyjnej Medycyny Chińskiej utrzymanie motywacji wiąże się z równowagą energii Qi:

• Śledziona daje siłę do codziennych działań – jej osłabienie objawia się brakiem energii i skłonnością do jedzenia słodyczy.

• Wątroba odpowiada za płynny przepływ energii Qi – gdy pojawia się zastój, towarzyszy frustracja i zniechęcenie.

• Nerki są źródłem życiowej siły – ich wyczerpanie może prowadzić do poczucia „nie dam rady”.

Dlatego w TCM zaleca się, by równoważyć ciało poprzez odpowiednią dietę, sen i regenerację, bo to naturalnie wspiera także psychikę.

Podsumowanie
Motywacja to nie jednorazowy „wybuch energii”, ale proces, który wymaga pielęgnowania. Zamiast liczyć na siłę woli, warto budować małe, trwałe nawyki i uczyć się łagodności wobec siebie. A gdy dołączymy do tego troskę o ciało – zarówno z perspektywy psychodietetyki, jak i TCM – zmiana staje się nie tylko możliwa, ale i trwała.

Monika Dziemidowicz- dietetyk, Dietoterapeuta TCM, psychodietetyk

PS. Poniżej podaję ćwiczenie psychodietetyczne –  pytania, które podtrzymają Twoją motywację

Spróbuj odpowiedzieć na poniższe pytania w zeszycie lub na kartce. Nie oceniaj odpowiedzi – po prostu je zapisz. To pierwszy krok do głębszej refleksji i budowania trwałych zmian:

1. Dlaczego chcę tej zmiany?

• Co sprawiło, że w ogóle pomyślałam o zmianie?

• Co dla mnie oznacza „zdrowiej żyć” lub „lepiej się odżywiać”?

2. Co zyskam, jeśli wytrwam?

• Jak będę się czuła za 3 miesiące, jeśli będę konsekwentna?

• Co w moim życiu stanie się łatwiejsze?

3. Co stracę, jeśli zostanę w miejscu?

• Jak moje zdrowie i samopoczucie mogą wyglądać za rok, jeśli nic nie zmienię?

• Co to oznacza dla mnie i dla moich bliskich?

4. Jakie mam już zasoby?

• Jakie wcześniejsze doświadczenia mogą mi teraz pomóc?

• Co już teraz robię dobrze i mogę na tym budować?

5. Małe kroki – od czego mogę zacząć?

• Jaka najmniejsza zmiana byłaby możliwa już dziś?

• Co mogę zrobić w tym tygodniu, aby przybliżyć się do celu?

6. Jak mogę wspierać się w trudniejszych chwilach?

• Co powiem sobie, gdy pojawi się zniechęcenie?

• Kto może mi pomóc albo dodać otuchy?

Monika Dziemidowicz- dietetyk, dietoterapeuta TCM

opublikowano: 2-09-2025

Mindful eating – opowieść o uważnym jedzeniu

Podjadanie – jak nakarmić głód emocjonalny?

Miło powitać Ciebie na mojej stronie.

Cieszę się, że masz podobne zainteresowania do mnie.

Jeżeli podobał Ci się mój artykuł i chciałbyś ich czytać więcej, postaw mi wirtualną kawę,

Bardzo dziękuję